{"id":201,"date":"2025-03-05T13:19:04","date_gmt":"2025-03-05T13:19:04","guid":{"rendered":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/?page_id=201"},"modified":"2025-03-05T13:19:04","modified_gmt":"2025-03-05T13:19:04","slug":"turk-mitolojisinde-atesin-yeri","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/index.php\/turk-mitolojisinde-atesin-yeri\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk Mitolojisinde Ate\u015fin Yeri"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full has-custom-border is-style-rounded is-style-rounded--1\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"352\" height=\"329\" src=\"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-203\" style=\"border-width:3px\" srcset=\"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-16.png 352w, https:\/\/hamsibulten.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/image-16-300x280.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 352px) 100vw, 352px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ate\u015f k\u00fclt\u00fc varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f \u00f6nemli \u00f6gelerden biridir. \u00c7o\u011fu T\u00fcrk d\u00f6nemlerinde ocak k\u00fcltleri ile ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve ayn\u0131 zamanda temel kayna\u011f\u0131 G\u00fcne\u015f oldu\u011fu i\u00e7in G\u00fcne\u015f, \u015fim\u015fek ve y\u0131ld\u0131r\u0131m da ate\u015fle<br>ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. T\u00fcrk arkeolojisine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ate\u015f k\u00fclt\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131, Orta Asya\u2019n\u0131n M\u00d6 3000 y\u0131llar\u0131na kadar giden \u00d6n T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcrlerine ula\u015fmaktad\u0131r. Bu k\u00fclt\u00fcrlerde, Hun \u00e7a\u011f\u0131nda da zaman zaman g\u00f6r\u00fclen, \u00f6l\u00fclerin yak\u0131l\u0131p k\u00fcllerinin kurganlara konulmas\u0131 veya kurganlarla beraber yak\u0131lmas\u0131 ate\u015f k\u00fclt\u00fcne girmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ate\u015f var etti\u011fi gibi yok da<br>edebilir. Bu y\u00fczden d\u00fcnyadaki \u00e7o\u011fu inan\u0131\u015fta ate\u015fi ya\u015fam ve \u00f6l\u00fcm ile ba\u011fda\u015ft\u0131rmak ortak g\u00f6r\u00fclen bir anlay\u0131\u015ft\u0131r. Bahsedilen d\u00f6nemlere ili\u015fkin buluntular\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 arkeolojik kaz\u0131lara g\u00f6re, ate\u015fin b\u00f6yle kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n bir sebebi de eski T\u00fcrklerde ate\u015fin temizleyici oldu\u011funa inan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Pratik yan\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6l\u00fclerin yak\u0131lmas\u0131n\u0131n<br>hastal\u0131klar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemi\u015f oldu\u011fu fark edilebilir. Kaz\u0131lardan elde edilen veriler, \u00f6l\u00fclerin hastal\u0131k yaymas\u0131n\u0131 engellemek ve bunun i\u00e7in de yak\u0131lmadan g\u00f6m\u00fclen \u00f6l\u00fclerin yal\u0131t\u0131m malzemesi ile veya dezenfekte edildikten sonra g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Bir yandan da ate\u015fin temizlemesi, k\u00f6t\u00fc ruhlardan ar\u0131nmak anlam\u0131na gelmektedir. Tespit edilen bulgulara g\u00f6re Tuva T\u00fcrkleri her y\u0131l\u0131n sonbahar mevsiminde ate\u015fi kutsad\u0131klar\u0131 ve tapt\u0131klar\u0131 bir bayrama sahiplerdi. Di\u011fer T\u00fcrk topluluklar\u0131 gibi ate\u015fin temizleyici \u00f6zelli\u011fine \u00f6nem g\u00f6steriyorlard\u0131 ve e\u011fer bayramlar\u0131nda ate\u015fe tap\u0131n\u0131lmazsa felaket ve hastal\u0131klar\u0131n ya\u015fanaca\u011f\u0131na inan\u0131yorlard\u0131.<br>Baz\u0131 T\u00fcrk topluluklar\u0131nda ate\u015fin bir ruhu oldu\u011funa inan\u0131l\u0131yordu. Mesela Yakutlar ate\u015fin, sadece konu\u015fmay\u0131 hen\u00fcz \u00f6\u011frenmemi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lan, beyaz sakall\u0131 ama din\u00e7, konu\u015fkan ve hareketli olan,<br>f\u0131s\u0131ldayarak konu\u015fan bir ruh oldu\u011funa inanm\u0131\u015flard\u0131r. G\u00f6kt\u00fcrklerde ate\u015f-ocak k\u00fclt\u00fcn\u00fcn beraber oldu\u011fu g\u00f6zlemlenir ve oca\u011f\u0131n sahibi k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015f se\u00e7ilirdi. Bunun sebebi k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fin ate\u015fi yani soyu sonraki nesillere<br>ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fe ocak prensi\/ate\u015f prensi denildi\u011fi de olmu\u015ftur. Bilge Ka\u011fan\u2019\u0131n karde\u015fi K\u00fcl-Tigin\u2019in isminin ba\u015f\u0131ndaki k\u00fcl s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de buna ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bir\u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<br>Bir a\u00e7\u0131dan da ocak, evlili\u011fi ve aileyi simgelemektedir. Aile de vatan\u0131n en temel ta\u015f\u0131 ve gelece\u011fidir. D\u00fcnyadaki di\u011fer \u00fclkelerde de ate\u015f k\u00fclt\u00fc \u00f6nem ta\u015f\u0131maktayd\u0131 fakat T\u00fcrklerde bu \u00f6nem inan\u00e7 ve mitolojik anlamda daha yo\u011fun bir \u015fekilde bulunmaktayd\u0131. Arkeolojik kaz\u0131larda insanlar\u0131n evlerinde ocak b\u00f6l\u00fcm\u00fcne fazlas\u0131yla \u00f6nem verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkler ya\u015fam tarzlar\u0131ndan kaynakl\u0131 olarak s\u00f6k\u00fcl\u00fcp ta\u015f\u0131nabilen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yurt ve \u00f6y\/\u00fcy denilen \u00e7ad\u0131rlarla in\u015fa edilmi\u015f evler kullanm\u0131\u015flard\u0131. Bu evlerde ate\u015fin yand\u0131\u011f\u0131, yemek pi\u015firilen ve \u0131s\u0131nmak i\u00e7in kullan\u0131lan oca\u011f\u0131n yeri \u00f6zeldi ve ocak \u00e7ad\u0131r\u0131n merkezini temsil ediyordu. Son olarak T\u00fcrk topluluklar\u0131nda ate\u015fin nas\u0131l bulundu\u011funa dair anlat\u0131lan mitlerinden bir tanesi, \u00c7in hanedan tarihlerinde G\u00f6kt\u00fcrk atalar\u0131ndan bahseden kay\u0131tlarda g\u00f6r\u00fclmektedir. G\u00f6kt\u00fcrk atalar\u0131ndan biri, ate\u015fi yakmay\u0131 ilk ke\u015ffeden insan olarak ifade edilmi\u015ftir. Aralar\u0131nda bir ili\u015fki bulunmamas\u0131na ra\u011fmen bu olay, Yunan mitolojisinde Promethues\u2019un ate\u015fi \u00e7alarak insanlara verdi\u011fi miti hat\u0131rlatmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Haz\u0131rlayan: Iraz Maya Aksan<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ate\u015f k\u00fclt\u00fc varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f \u00f6nemli \u00f6gelerden biridir. \u00c7o\u011fu T\u00fcrk d\u00f6nemlerinde ocak k\u00fcltleri ile ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve ayn\u0131 zamanda temel kayna\u011f\u0131 G\u00fcne\u015f oldu\u011fu i\u00e7in G\u00fcne\u015f, \u015fim\u015fek ve y\u0131ld\u0131r\u0131m da ate\u015fleili\u015fkilendirilmi\u015ftir. T\u00fcrk arkeolojisine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ate\u015f k\u00fclt\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131, Orta Asya\u2019n\u0131n M\u00d6 3000 y\u0131llar\u0131na kadar giden \u00d6n T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcrlerine ula\u015fmaktad\u0131r. Bu k\u00fclt\u00fcrlerde, Hun \u00e7a\u011f\u0131nda da zaman zaman g\u00f6r\u00fclen, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-201","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/201","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=201"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/201\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":204,"href":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/201\/revisions\/204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hamsibulten.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=201"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}